Waalres Erfgoed: Schepenaktes

Als je onderzoek wilt doen naar de geschiedenis van je familie, huis of woonplaats kun je de archieven van de schepenbanken raadplegen. De historische documenten van de Schepenbank Waalre-Valkenswaard worden bewaard bij het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe), zij vormen de voorloper van het huidige notariaat. Van de 14e eeuw tot aan het begin van de 19e eeuw werden hierin zaken als erfenissen, de verkoop van landerijen en juridische overeenkomsten vastgelegd.

Omdat deze aktes eeuwenlang met de hand zijn geschreven, zijn ze voor het ongeoefende oog vaak lastig te ontcijferen. Niet alleen het sierlijke, soms onduidelijke handschrift vormt een uitdaging, ook het ouderwetse taalgebruik en de juridische terminologie uit die tijd zijn vaak een echte puzzel.

Dankzij de inzet van vrijwilligers van erfgoedvereniging ‘Weerderheem’ uit Valkenswaard zijn inmiddels nagenoeg alle aktes van deze schepenbank gedigitaliseerd. Je kunt de originele scans bekijken op rhc-eindhoven.nl door te zoeken op toegangsnummer 10223.

Om de teksten voor iedereen toegankelijk te maken, is een team van (buur)dorpsgenoten druk bezig met het transcriberen van de aktes, de documenten worden dan voor onze 21e-eeuwse ogen leesbaar. Dit is een interessante klus waarbij de geschiedenis tot leven komt.

De resultaten van dit werk zijn openbaar beschikbaar op de website van Weerderheem:
 -> weerderheem.nl/bronnen/schepenbank

De roodgekleurde nummers in de lijst verwijzen naar aktes die al volledig getranscribeerd zijn. Hierin kunt u eenvoudig zoeken naar familienamen of specifieke locaties in uw woongebied.
Aalst had in die tijd een eigen schepenbank. Ook deze aktes zijn in te zien bij het RHCe onder zoekterm 10202. Deze documenten zijn getranscribeerd (grotendeels met AI) maar zijn nog niet openbaar gemaakt. Om ze in te zien, kunt u toegang vragen door een e-mail te sturen naar Tony Klomp via: transcriberen-kpl@ngv.nl