‘Het blijft onze taak om deze verhalen door te geven’
AlgemeenWAALRE/VALKENSWAARD - De bevrijding van Valkenswaard op 17 september 1944 is deze maand groots gevierd en herdacht. Niet alleen bekende oorlogsverhalen, maar ook persoonlijke getuigenissen werden in deze periode verteld en gedeeld. In het pop-up museum van Stichting Erfgoed 40-45 werd het belang om deze verhalen levend te houden nog eens benadrukt.
Door Roy de Leijer
Van 14 tot en met 21 september is door Stichting Erfgoed 40-45 een pop-up museum over de Tweede Wereldoorlog ingericht.
In de leeszaal van de bibliotheek in De Hofnar in Valkenswaard brachten honderden mensen een week lang een bezoek aan de tijdelijke tentoonstelling. Daarbij kon onder meer een blik worden geworpen op oude foto’s, films, attributen en uniformen uit de Tweede Wereldoorlog.
‘Kijk eens wat ik heb’
In samenwerking met de Valkenswaardse Omroep Stichting (VOS) werden op 18 en 19 september in het pop-up museum opnames gemaakt voor het programma Kijk eens wat ik heb. Hiervoor lieten de bedenkers zich inspireren door het bekende televisieprogramma Tussen Kunst en Kitsch. Mensen die thuis nog spullen, documenten of verhalen hadden, konden deze naar De Hofnar brengen en ze laten beoordelen door deskundigen. Meer nog dan bij het bekende tv-programma, ging het om de verhalen achter de voorwerpen.
“Zonder verhaal is een voorwerp maar voorwerp. Een verhaal brengt ze tot leven. We blijven op zoek naar nieuwe verhalen. Over niet al te lange tijd zitten we twee generaties van de Tweede Wereldoorlog af. Daarom is het belangrijk om het onderwerp ook de komende jaren in de picture te houden”, vertelt Raimondo Bogaars van Stichting Erfgoed 40-45.
Objecten en documenten
Verschillende objecten, zoals een gasmasker, maar ook oude documenten werden door hem onder de loep genomen. Zo ook de granaathuls en het asbakje die oud-Valkenswaardenaar Jac Damen had meegebracht. Bogaars wist al snel te achterhalen dat het hier de huls van een luchtdoelgranaat van Britse makelij betrof. “De huls is door mijn vader mee naar huis genomen. Op zich is dat al bijzonder want ze werden meestal hergebruikt. Ik heb geen idee waarom dit exemplaar is achtergebleven”, vertelt Damen.
Ook toonde hij een kleine metalen asbak, die zijn vader had gekregen van Britse militairen. De huls met daar bovenop de asbak vormden jarenlang een vertrouwde combinatie in huize Damen. Damen: “Mijn vader tikte jarenlang de overtollige as van zijn sigaren in de huls. Het asbakje stond er bovenop.”
Voor Kijk eens wat ik heb werden de objecten weer verenigd. “De huls stond bij mijn broer. Mijn nichtje is de asbak vandaag komen brengen. Ze hebben vaak voor gesprekstof over de oorlog gezorgd”, vertelt Jac’s zoon Wichard. Zijn vader kan zich de bezetting en bevrijding nog herinneren als de dag van gisteren: “Er is veel meer gebeurt dan dat mensen zich beseffen.”
Valkenswaard Viert geslaagd
Onder andere voorzitter Geert Jacobs van Stichting V4t was een aandachtige toehoorder van de verhalen en persoonlijke getuigenissen. Hij kijkt terug op een geslaagde editie van Valkenswaard Viert. De 80-jarige bevrijding van Valkenswaard is de afgelopen weken groots gevierd en herdacht, met naast de officiële herdenking op 17 september exposities, filmvoorstellingen, bevrijdingsconcerten, parades en nog veel meer activiteiten. Geert Jacobs: “Het gevoel van saamhorigheid en verbinding was daarbij telkens heel groot. We merken dat het mensen ook heeft geïnspireerd om over hun eigen ervaringen te vertellen. Het blijft onze taak om deze verhalen door te geven.”