Maartje Borghuis

'Voornemens' bij de tandarts

  Column
Foto: Theo van Sambeek

Aanstaande maandag is het Blue Monday, depri-maandag, de dag dat de meeste goede voornemens sneuvelen. De vakanties zijn nog ver weg en de dagen zijn kort, alle reden om het optimisme te laten verdwijnen en weer terug te keren naar de warme chocolademelk met slagroom. En Baileys erin. Eventueel een stukje warme appeltaart erbij. Ook met slagroom.

Ikzelf heb nooit iets met goede voornemens gehad, hooguit een voorbijgaande gedachte van 'goh ik zou wel eens wat meer mogen sporten'. Het toeval wil dat ik op het moment van schrijven al vijf dagen spierpijn heb van een bootcamp, omdat ik tijdelijk niet kon sporten en nu de prijs betaal... Hoe dan ook, je kan op iedere dag van het jaar een slechte gewoonte vervangen voor een goede, of een nieuwe gewoonte aanleren, daar hoeft het geen 1 januari voor te zijn.

Maar het blijkt dat gewoontes hardnekkige dingen zijn. Dr Maxwell Maltz heeft rond 1950 bepaald dat het 21 dagen duurt om iets nieuws aan te leren. Dit gegeven zweeft al jaren rond in de zelfhulpwereld, maar helaas blijkt het niet zo simpel.

Uit nieuw onderzoek blijkt dat het minstens 21 dagen duurt om aan iets te wennen, maar 66 dagen om te bepalen of het echt een nieuwe gewoonte is. Om echt goed in je systeem ingebouwd te worden heeft gedrag tot 254 dagen nodig om 'normaal' te worden.

Het verbaast me dus ook niet dat het zo moeilijk blijkt voor de meeste mensen om 'onze' adviezen op te volgen. Buiten tandenpoetsen, dat gelukkig inmiddels gemeengoed is, blijken nieuwe gewoontes als stokeren of spoelen moeilijk aan te leren. Ongeveer 100 jaar geleden werd tandenpoetsen normaal in Nederland. Rond 1980 had echter een derde van de Nederlanders nog altijd een kunstgebit. Pas de afgelopen 50 jaar doen we steeds meer aan opbouw dan afbouw. Het behouden van een gezond gebit tot op hoge leeftijd is onze uitdaging geworden voor de 21e eeuw. Mensen leven langer dan ooit, krijgen meer ziektes dan ooit, meer medicatie dan ooit, meer chronische stress dan ooit, meer informatie dan ooit, druk druk druk... Probeer in die hectiek dan maar eens de juiste gewoontes onder de knie te krijgen om ook nog eens die mond gezond te houden. En men moet al gezonder eten, minder drinken, meer bewegen, meer ontspannen, minder swipen...

De mondzorgprofessionals van nu hebben heel veel kennis en kunde, maar we zijn grotendeels afhankelijk van de gezondheid en de mindset van de patiënt. Lang was het zo dat 'de tandarts het wel even oplost', maar langdurige verbetering wordt behaald door een goede samenwerking tussen zorgverlener en patiënt.

Wie weet kunnen we in de komende 100 jaar samen alle tandproblemen uitbannen. Mooi voornemen.

Maartje Borghuis

Meer berichten