'Wandelen in de wijk' dook in de geschiedenis van de Volmolen.
'Wandelen in de wijk' dook in de geschiedenis van de Volmolen. (Foto: )

Lezers schrijven: 'wandelen in de wijk'

Zoals de wandelgroep van wandelen in de wijk gewend is, startten we deze maand op vrijdagochtend op het terras van de camping 'de Volmolen'. Dat doen we nu al drie jaar. Mij fascineert de naam de Volmolen. Ik kom niet van Waalre maar van Eindhoven, maar toch? Om meer te weten te komen heb ik voor de groep een afspraak gemaakt.

Moleneigenaar Martin Hermans heette welkom begon zijn uitleg over de molen: in 1350 bestond de molen al en was via Willibrordus bezit van de Abdij van Echternach geworden. Het zijn eigenlijk twee (water)molens. De molen aan de kant van Riethoven was een oliemolen en aan de Waalrese kant was een korenmolen. In 1792 kwam de molen in bezit van een Lakenfabrikant Pieter Vreede uit Leiden.
De watermolen heeft alles te maken met de wolindustrie en het vollen van de wol is eigenlijk het vervilten van de wol. Vroeger gebeurde dat in bakken met urine en dan liepen er kinderen in; maar in de nieuwe tijd gebeurde dat door de watermolens die voorzien waren van houten stampers waarbij in de kuip met ammoniak (urine) de wol gestampt werd. Bij het vollen werd 'bedorven urine' als reinigings- en glijmiddel gebruikt, bij het wassen was de urine eveneens een reinigingsmiddel, en bij het verven van wol bevorderde de urine het gelijkmatig verdelen van de verf. Arbeiders die hun urine kwamen inleveren kregen daarvoor betaald. Twee cent per kruik. (Tilburgers heten met carnaval 'Kruikenzeikers'). Martin Hermans kocht de molen in 1998. De molen levert nu stroom op dat wordt verkocht aan de elektriciteitsmaatschappij.
De molen bestaat uit twee schoepenraderen die het water van de Dommel gebruiken. In het kader van natuurbeheer is er een 'bypass' aangelegd voor de vissen, met een vissentrap. Ook de kanovereniging maakt gebruik van de doorsteek van de Volmolen maar dan worden de raderen stilgezet. Veiligheid voor alles. Om de vissentrap en de bypass goed te kunnen zien zijn we afgedaald naar de kelder waar je het stromend water door de ramen kunt zien. Verder hadden we een prachtig uitzicht over de Dommelvallei en haar bijzondere bewoners, zoals de grote gele Kwikstaart. We hoorden nog iets bijzonders: de vissen uit de Dommel hebben in de bypass en vistrap recht van overpad op het grondgebied van de familie Hermans. Dat is notarieel vastgelegd.

Daarna was het tijd voor koffie op het terras. Vanaf deze plaats willen wij Marjo en Martin Hermans hartelijk danken voor de spannende en leuke rondleiding. Namens de groep wandelen in de wijk;

Marieke Dieden en Mieke Spoorenberg

Meer berichten